WPROWADZENIE
Gejsze zaczęły pojawiać się na bankietach w licencjionowanych dzielnicach rozrywki w XVI wieku. Były to Shimabara w Kioto i Yoshiwara w Edo. Rolę gejsz pełnili wówczas wyłącznie mężczyźni, nazywani
hōkan ,co znaczy błazen lub taiko mochi - niosący bęben, błazen. Odgrywali komiczne przedstawienia i opowiadali pikantne dowcipy wprawiając w wesoły nastrój kurtyzany i ich klientów.
W 1751 roku, jeden z gości domu publicznego zdumiony zauważył, że w przyjęciu bierze udział
onna taiko mochi (kobieta niosąca bęben). Nazwano ją
geiko, a słowem tym po dziś dzień określa się gejsze z Kioto.
Kilka lat później podobne kobiety pojawiły się w Edo, lecz tam nazywano je
onna geisha (kobieta gejsza). Niebawem ich liczba przewyższyła liczbę mężczyzn gejsz, których zaczęto nazywać
otoko geisha, a od ok. 1800 roku gejszami były wyłacznie kobiety.
Ideogram
gei w słowie
geisha oznacza sztukę.
Zatem
geisha to w dosłownym tłumaczeniu człowiek sztuki, artysta.
W drugiej połowie XVIII istniało wiele specjalności tych kobiet.
Kido geisha (gejsza z bramy) to dziewczyna stojąca przy wejściu na teren, gdzie odbywał się bankiet. Grała na shamisenie w celu przyciągnięcia gości.
Jorō geisha to gejsze prostytutki. W tym samym czasie
odoriko - dziewczyny z feudalnych miast zajmujące się tańcem zaczęto nazywać
machi geisha, dla odróżnienia ich od kobiet pracujących w dzielnicach rozrywki. Gejszom zabroniono kontaktów seksualnych z klientami
yūyo (prostytutek), a w 1779 roku oficjalnie uznano ich odmienną profesję i powołano
kenbany – specjalne urzędy rejestracyjne zajmujące się głównie regulacjami prawnymi dotyczącymi społeczności gejsz. Obecnie każda dzielnica gejsz ma własny kenban.
Legalną prostytucję zniesiono w Japonii dopiero w 1957 roku, ale profesji gejsz nie zlikwidowano. To najlepszy dowód, że nie uważa się ich w Japonii za kobiety lekkich obyczajów.
Osobną kategorię gejsz stanowią maiko (co znaczy kobieta tańca). W rzeczywistości są to praktykantki, dopiero uczące się rzemiosła artystycznego i sztuki ciekawej konwersacji. Do chwili obecnej spotykane są wyłącznie w Kioto. Ich odpowiednikiem w Tokio były hangyoku. W innych regionach Japonii gejsze pomijają w swojej edukacji etap bycia praktykantką, przez co stoją dużo niżej w hierarchii społecznej.